Говори и обраќања
un-rotator
Обраќање на 71. Генерално собрание на Обединетите нации
Четврток, 22 Септември 2016


un22092016Почитуван господине Претседател,

Почитувани колеги,
Ценети екселенции,
Дами и господа,

Ми преставува чест, како Претседател на Република Македонија да се обратам пред овој важен форум и да ги споделам ставовите на Република Македонија во однос на актуелните предизвици.

Светот се наоѓа на крстосница на бројни кризи. Влегуваме во фаза на фундаментални промени на глобалниот систем. Се соочуваме со трансформации што тешко можеме да ги запреме и контролираме.

Центрифугалните сили на глобализацијата го доведуваат во прашање поредокот создаден по Втората светска војна. А заедно со поредокот, се редефинираат и неговите вредности и принципи. Во свет во кој силните го прават она што сакаат, а слабите она што мораат, владеењето на правото е сведено на исклучок наместо правило. Наместо меѓународна безбедност и поредок имаме отсуство на безбедноста и непоредок. Ги девалвираме вистинските и неотуѓиви човекови права и слободи. Наместо почитување на различноста, се почесто сме сведоци на прогонување и уништување на различноста.

Имаме кризи во повеќе региони и на повеќе нивоа. Конфликтите се шират и продлабочуваат побргу отколку што се решаваат и отстрануваат. Имаме најчесто задоцнета дијагноза, со реактивни, наместо превентивни мерки, со краткорочни и болни одлуки, наместо долгорочни и побезболни решенија.

Ако има еден збор со кој можеме да ја опишеме состојбата во светот денес, тоа е нестабилност.

Ценети екселенции,

Од почетокот на овој милениум, ние сме во отворена борба со глобалниот тероризам. Република Македонија е дел од коалицијата што во изминатите 15 години уништи многу терористички ќелии, доби многу битки, но се уште не ја доби војната против тероризмот. На овој план се соочуваме со сериозен предизвик. Како со митската Хидра, за секоја терористичка ќелија што е уништена, како да се јавуваат две нови. Тероризмот на 21 век стана способен да ги апсорбира поразите, да се повлече, регрупира и повторно да нападне. Ние не си имаме работа со организации, туку со движења за освојување територии, придвижени од идеи што надминува етнички, јазични и културни разлики. За да победиме во борбата против тероризмот, не се доволни воени трупи. Неопходно е борбата да ја водиме и со идеи. На радикализацијата да се спротивставиме со програми за контра-радикализација.

Блискиот Исток, Северна Африка и многу други региони тонат во крвави конфликти во кои секојдневно се уништува мозаикот на заедници со различни религии, јазици и култури што макотрпно бил составуван и негуван со векови. Овие конфликти предизвикаа закани, ризици, хуманитарни кризи и нова голема преселба на народите.

На европскиот хоризонт, пак, се надзира нова реалност. Под притисок од финансиската и кредитна криза, општествените и политичките шавови кои ја држат Европската унија полека почнуваат да попуштаат. Бришејќи ги внатрешните граници без да ги обезбеди коридорите, Унијата не може да ги заштити надворешните граници. Европа, денес, покрај другото е соочена со два клучни предизвици – мигрантската криза и заканата од тероризам.

Првиот мигрантски бран ги еродираше европските институции, механизми и политики. Спречувајќи ја илегалната миграција, Република Македонија успеа во голема мера да придонесе за безбедноста на Европа. Европа веќе се соочува со вториот, помасовен бран. Повеќе од 20 милиони мигранти и бегалци од Азија и од Африка се наоѓаат во близина на надворешните граници на Европа. Во наредните години и децении милиони мигранти ќе се обидуваат да дојдат на европскиот континент. Република Македонија ја спречува илегалната миграција која доаѓа од територијата на ЕУ. Унијата мора да изнајде начини и механизми да ги заштити границите, да ги обезбеди коридорите, а оние мигранти и бегалци кои ќе ги прими, да ги интегрира, без притоа да ги асимилира.

Република Македонија 25 години е независна држава. Од првиот ден на независноста, се соочуваме со постојани и директни закани, како што е и илегалната миграција, кои доаѓаат од територии на земји членки на ЕУ и НАТО, или земји под управа на Обединетите Нации. Голем дел од нашите внатрешни ризици и опасности се последица на увезени кризи. Со исклучок на билатералната поддршка за која сме многу благодарни, Република Македонија сама се справува со кризите и со намалувањето на ризиците. Преземаме мерки и носиме одлуки за заштита на нашата, а со тоа и на европската територија. За тоа трпиме критика и закани преку блокирање на нашата интеграција. Неодлучноста на ЕУ да се справи со мигрантската криза ја загрози безбедноста на Република Македонија. Бевме првата држава во Европа која прогласи кризна состојба и ја распореди армијата на своите граници. Горд сум што како Врховен Командант, со субјектите на кризниот менаџмент, со навремена реакција успеавме да ја заштитиме националната безбедност на Република Македонија. Знам дека многумина во Европа се благодарни за она што Република Македонија го прави за нив. Некои се похрабри и признаваат, некои се помалку храбри, но верувам го почитуваат тоа.

Досегашниот однос кон мигранитет во некои европски земји направија гета без ѕидови, во кое различните се толерираат без вистински да се почитуваат, во кое се трпат, без да се прифаќаат. Ваквиот однос водеше кон изолационизам, отуѓување и плодна почва за радикализам, насилен екстремизам и тероризам.

Дами и господа,

Годинава Обединетите нации ќе изберат и нов Генерален секретар. Република Македонија го номинираше поранешниот претседател на Генералното собрание на Обединетите нации, г-дин Срѓан Ќерим за оваа одговорна позиција. Ги цениме напорите овој процес да биде транспарентен и да биде согласно заслугите на кандидатите. Процесот на селекција веќе започна во Советот за безбедност. Во оваа пригода, сакам да му посакам многу среќа на г-дин Ќерим, но и да го повторам повикот новиот Генерален секретар да биде избран од Источно-европската група на држави. Истовремено, би сакал да му се заблагодарам на досегашниот Генерален секретар, и мој пријател, г. Бан Ки-мун за неговите неуморни напори во соочувањето со бројните предизвици, но и со реформата на Организацијата.

Но, додека разговараме за реформа на еден од несомнено значајните сегменти на системот на Обединетите нации, како да забораваме дека и самите цели на Организацијата се доведуваат во прашање. Се зборува за човекови права, а се запоставува едно од основните права – правото на слобода на мисла, совест и вера. Прогонувањето на луѓе со различна вера и уверување е се поизразено, не само во не-секуларни, туку и во развиени и секуларни општества. Во вакви услови, некои дури го поставуваат прашањето дали денес Обединетите нации воопшто би можеле да ја усвојат Универзалната декларација за човекови права. Оваа организација ги претставува сите држави, со сите нивни разлики. Но, треба да внимаваме, правејќи компромиси, да не ги компромитираме темелните вредности и слободи и визија. А визијата е запишана во Повелбата на Обединетите нации и во Универзалната декларација за човековите права.

Ценети екселенции,

Уште Сенека, кога ја објаснува суштината на градот, односно државата вели: силата и сигурноста на градот произлегува од две работи: материјалот од кој се изградени куќите и законите со кои се уредуваат односите. Градот се руши секогаш кога го нема и едното и другото. Поради двојните стандарди и непочитувањето на меѓународното право, нашиот меѓународен поредок полека деволуира во глобален хаос и непоредок.

Во својот четврт век независност, Република Македонија ја почувствува оваа сурова реалност. На нашиот пат кон меѓународно признавање и интегрирање се соочивме со многу блокади и претрпени штети. Се соочивме со негирање на правото на самоидентификација на македонските граѓани, без кое нема ниту интегритет на човековата личност, ниту човечко достоинство. Поради ова прашање, дури и денес сме блокирани во меѓународни организации, како НАТО и Европската унија. Веќе 5 години Република Македонија чека меѓународната заедница да ја испочитува пресудата на Меѓународниот суд на правдата.

Деновиве од устите на многу државници, тука, од ова место, ќе слушнете за неопходноста од почитување на меѓународното право. Но, исто така, многумина по заминувањето од ова место ќе заборават на она на кое повикуваат. Пресудата од Меѓународниот суд на правдата во спорот меѓу Македонија и Грција, донесена уште пред 5 години - на неа потсетив и пред 2 години од оваа говорница. Но, пресудата до ден денес не е испочитувана. Ова е еден од школските примери за неефикасноста на нашата светска организација.

Неодлучноста на Европската унија и НАТО да ја деблокираат интеграцијата на Република Македонија беше една од главните причини за постојаната внатрешнополитичка криза во Македонија што кулминираше оваа година. Последиците од блокадите станаа причини за нови блокади. Но, Република Македонија не е исклучок. Целиот регион на Балканот стагнира. Одново се јавуваат ретроградни процеси. Балканските држави наивно веруваа дека некој од надвор ќе им ги реши проблемите. ЕУ очигледно ја нема таа моќ.

Но, и во вакви сложени околности Република Македонија прави се што е во нејзината можност за да има најдобри можни односи со сите соседи. Со Грција имаме разлика околу која се води процес во Обединетите нации. Двете соседни земји имаат едно отворено прашање, а илјадници области каде имаат заеднички интерес, но и сериозни предизвици како мигрантската криза, безбедноста, кои не упатуваат на тесна соработка. Прашањето за името не смее да биде пречка да остваруваме максимална соработка во сите области од заемен интерес. Но, изгубивме драгоцено време.

Затоа, ги поздравувам мерките за градење доверба меѓу двете држави и повикувам да ги прошириме и да внесеме нови содржини. Колку побргу ги исполнуваме мерките, толку побргу ќе создадеме позитивен амбиент за да бараме решение за разликата околу името, во рамките на Времената спогодба, резолуциите на Обединетите нации и пресудата на Меѓународниот суд на правдата.
Почитувани присутни,

Јас сум Македонец, моите сограѓани се Македонци и од оваа говорница ви се обраќам на македонски јазик. Бараме сите да не почитуваат како Македонци, како што ние го почитуваме правото на сите да се идентификуваат така како што се чувствуваат. Како што ние, на сите им го почитуваме правото на самоидентификација и човеково достоинство, бараме истото да се однесува и на нас. Сакаме како Македонци да соработуваме и да имаме најдобри односи со сите наши соседи. Нема проблем што не може да се реши и разлика која не може да се надмине. Единствен предуслов е да се почитуваме и преку дијалог да доаѓаме до решенија.

Следната година Република Македонија ќе биде домаќин на Процесот Брдо-Бриони, што полека ги заменува декларативните регионални иницијативи и механизми. Би сакал како специјален гостин на Самитот да учествува Премиерот на Грција.

Дами и господа,

Зборував за фундаментални промени во светот кој е се повеќе поделен, опасен и дезориентиран. Но, проблемот не е во овие состојби. Тие се само последици од акумулирани погрешни ставови, одлуки и чекори. Како човештво, ние скршнавме од патот и заглавивме во лавиринтот на кризите. Затоа и не треба да не чуди кризата на доверба во политичките елити, но и во самиот глобален систем.

Како човештво успеавме да постигнеме неверојатен научен и технолошки развој што ни овозможи напредок, но истовремено ни го одзеде слободното време, а со тоа и можноста за длабоко размислување и промислување. Се поставивме за господари на природата, без да умееме да господариме со сопствената алчност. Ова е време на консумеризам, морален релативизам и екстремен индивидуализам. Го нарушивме кревкиот климатски баланс, рамнотежата меѓу човештвото и природата и ја загрозивме иднината на нашите потомци. Целите за одржлив развој, што Република Македонија целосно ги поддржува, треба да ја исправат таа грешка. Како потписник на Парискиот договор за климатски промени, Република Македонија веќе ги утврди националните придонеси кон климатските промени.

Но, проблемот е многу подлабок. Крајно време е да излеземе од лавиринтот на кризите.

Ценети екселенции,

Како претседател, но и како универзитетски професор, постојано го слушам гласот на младите. Ги знам предизвиците со кои се соочуваат.

Потенцијалите на младите се уште се заробени од мноштво политички, но и ментални, економски и образовни граници. Младите ширум светот се уште немаат еднакви можности за квалитетно образование и вработување, но подеднакво ги чувствуваат суровите правила на меѓународниот пазар.

Долго време, ние одлучувавме за иднината на младите, без да им дозволиме да бидат дел од процесот на носење одлуки. Не ги земавме сериозно нивните потреби, барања и желби, а потоа очекувавме тие да ги следат правилата на игра што ги создадовме за нив, но без да ги консултираме. Можеби, затоа многу глобални, регионални и локални политики не беа поддржани од младите и останаа само на хартија. Време е тоа да се промени. Потребни ни се политики не само за младите, туку и со нив. Потребни се политики од младите за младите.

Ќе ви дадам еден пример. Оваа година, во рамките на Школата за млади лидери, која се одржува под мое покровителство веќе 7 години по ред, младите луѓе од Република Македонија, но и поширокиот регион беа дел од лабораторија на идеи во која развија проекти за одржлив развој, од унапредување на јавната администрација, инфраструктурни, образовни, здравствени прашања, зголемување на вработеноста и намалување на сиромаштијата. Вакви проекти треба да поддржуваме и промовираме, за што стапив во контакт со адекватните инстанци во Светска Банка. Проекти за иновативни идеи и креативни решенија на младите, кои не се заробеници на стариот светоглед што исчезнува.

Дами и господа,

Свесни сме дека Агендата за одржлив развој 2030 не претставува готов рецепт како да постигнеме поголема благосостојба, подобар живот за нашите граѓани, подемократско општество и поздрава животна средина, сочувана за идните генерации, но секако содржи добри насоки како да ги реализираме овие цели. Но, и тука се соочуваме со парадокс. Во моментов имаме тешко одржлив меѓународен систем што се обидува да воспостави одржлив развој.

Младите се генерација на нови технологии, генерација која ги живее придобивките на глобалното поврзување. Младите веќе живеат во свет во кој имаат пристап до огромен број сознанија и информации. Да им дозволиме својот идеализам и перцепција да го внесат во регионалните и глобалните иницијативи и организации. Да им дозволиме да го внесат нивниот свеж поглед на новата реланост во која живееме, неоптоварен со предрасудите од минатото. Бидејќи, минатото е нешто на кое се потсетуваме, а не место во кое престојуваме.

Една мудрост вели дека човештвото е во најдобра состојба тогаш кога има најголем степен на слобода. Но, без закон, нема слобода, туку анархија. Ако сакаме на идните поколенија да им оставиме побезбеден свет, мора да го почитуваме меѓународното право. Но, и да се вратиме на врвните и вечни морални начела и вредности. Едно од нив е почитувањето и прифаќањето на различноста.

Ние многу често измислуваме нови идеали бидејќи се плашиме од старите идеали. Гледаме нанапред со ентузијазам затоа што се плашиме да погледнеме наназад, во минатото. А на полиците на минатото, освен конфликти, предрасуди и непријателства ќе најдеме и модели кои овозможиле мирен соживот и почитување и прифаќање на различноста. таков е и нашиот македонски модел на интеграција без асимилација.

Дел од работата на Алијансата на цивилизациите на Обединетите нации е да ги пронајде овие модели, да ги унапреди и примени во современиот динамичен свет. Мора да им помогнеме на овој план, за одново да научиме како да живееме со нашите најдлабоки етнички, религиски, културни и идеолошки разлики.

Драги пријатели,

Еден филозоф еднаш рече дека можеби имало и поубави времиња. Но, ова е нашето време, и ние сме одговорни за него. Треба да мислиме за оние што доаѓаат после нас, за младите. Не треба да се плашиме, бидејќи стравот е филтер низ кој ги перципираме само заканите, но не и можностите што се пред нас.

Најлесна работа во светот е да ја смениме визијата за да соодветствува со реалноста. Она што е тешко е да ја менуваме реалноста за да соодветствува со благородната визија на Обединетите нации. Дел од таа визија е како да промовираме глобално владеење и поредок без да воспоставиме светска влада и доминација на моќните, и како да ги поставиме основите за вистинско мултиетничко, мултирелигиско и мултијазично меѓународно општество кое истовремено е и слободно и праведно и стабилно и безбедно.

Ви благодарам.

PRM19092016
Обраќање на состанокот на високо ниво на Генералното собрание на Обединетите нации за големи движења на бегалци и мигранти
Понеделник, 19 Септември 2016

Почитуван господине претседавач,
Екселенции, Дами и господа,

Живееме во вистински 21 век, во време на надеж и страв.
Надеж за подобар живот, образование, економски развој, заштита на животот на граѓаните и нивниот имот.
Страв од последиците од регионалните конфликти и кризните региони.

Движењата на бегалците и мигрантите се предизвикани од потрага по надеж и бегство од стравот. 20 милиони илегални мигранти и бегалци се лоцирани близу до надворешната граница на Европа и се мотивирани да ги користат коридорите до Европа.

Потребен ни е заеднички пристап за справување со мигрантската криза и намалување на безбедносните ризици преку јасно разграничување помеѓу правниот и хуманитарниот, политичкиот, економскиот, социјалниот и безбедносниот аспект на кризата.

Новата ера на суровиот 21 век има потреба од ново лидерство и обнова на институциите кои ќе можат да ги менаџираат кризите и предизвици.

Заканата од илегална миграција е совршена алатка за не-воен притисок во менаџирањето со конфликти и кризи. Тоа се прави преку „извезување" и насочување намигрантите по патот до крајната дестинација. Тоа доведе до сериозни тензии меѓу Европските држави.

Предивиците на безбедноста на Европската Унија се повеќе зависат од лидерството, политичката стабилност и кризниот менаџмент на владите на трети земји кои се главните точки за влез и излез на коридорите. „Третите" земји се на географска позиција која ги контролира портите на коридорите.
На Европската Унија и се потребни стабилни и безбедни трети земји кои се способни да ги заштитат коридорите.

Република Македонија има проактивен и превентивен пристап во менаџирањето на мигрантската криза.

Ние бевме првата држава во Европа која прогласи кризна состојба и ја испрати армијата на границата, формирајќи и заеднички воено-цивилен главен штаб за да се зголеми заштитата на границата и да се канализира движењето на мигрантите, без нивно навлегување во градовите каде би можеле да имаат контакт со радикализирани лица или повратници од конфликтните подрачја.

Протокот на илегални мигранти може да се спореди со поплава. Оттука, потребно е да се активира системот за управување со кризи и да се распореди армијата во поддршка на цивилните служби.

Системот на управување со кризи мора да развие план за вонредни состојби и таканаречена стратегија на елиминирање на последиците од таа фигуративна поплава, кој вклучува и таканаречени "брани" на надворешните граници, процес на прочистување со помош на хотспотови, обезбедување на каналите и контролирање на тековите на самиот влез и излез на коридорите и рутите кои ги користат бегалците, мигрантите и странските терористички борци.

Ја презедовме одговорноста да бидеме чувар на портите на Европа. Распоредувањето на Армијата за поддршка на полицијата во заштита на границата резултира со затнување на движењето на илегалната миграција низ Балканскиот коридор. Ние треба да поддржиме ревизија на законите за учеството на Армијата во заштита на границите, домашната безбедност и контратероризмот.

Што се однесува до побараната помош во врска со безбедносниот аспект на кризата, неколку партнерски земји одговорија со испраќање на полициски службеници, опрема за заштита на границата и финансиска помош, имено: Унгарија, Хрватска, Србија, Словенија, Чешка, Словачка, Австрија и Полска. Во моментов, во Македонија има 110 странски полициски службеници кои учествуваат во заштитата на нашата граница.

Република Македонија е без пристап до базите на податоци на ЕУ за внес и споредба на податоци на мигранти и странски терористички борци, со недостиг на разузнавачка соработка за размена на податоци и
под негативна медиумска перцепција за спроведување на одлуките на Унијата.

И покрај внатрешната политичка криза, Македонија покажа дека има стабилни институции, што се виде во управувањето со мигрантската криза и намалување на безбедносните ризици.

Сакам да упатам порака до Европската Унија: На Македонија и е потребна помош за да ви помогне вам.

Вие не можете да ги заштитите вашите надворешни граници ако прво не ги обезбедите коридорите долж државите кои се надвор од ЕУ.

Македонија ќе делува во насока на заштита на националната безбедност. Какво било решение кое вклучува прием и сместување на мигранти и отворање на бегалски кампови во земји долж коридорот кои не се членки на ЕУ нема да биде одржливо и не смее да биде дозволено. Ние немаме ниту капацитет, ниту ресурси за да се справиме со очекуваниот обем на мигранти.
Во таков случај, сосема е веројатно дестабилизирање на државата.

Дами и господа,

Денес, во Европа, храброста е скапа и ретка. Македонија покажа дека има храброст да се соочи со заканите во услови на политичка криза.

Следниот предизвик со кој ќе се соочиме се во МЕГАПОЛИСИТЕ и нивната различност.

Толеранцијата на различноста мора да се замени со почит на различноста.

Ви благодарам.

povelba1
Обраќање на свечената академија по повод 70 години од пензионерското организирање во Македонија и доделувањето на признанието „Повелба на Република Македонија“ на Сојузот на здруженијата на пензионерите на Македонија
Петок, 16 Септември 2016

Почитувани пензионери,
Драги гости,
Дами и господа,

Пред четврт век, Република Македонија прогласи независност и сувереност. Најголем удел во тој голем историски потфат имаа генерациите кои беа работоспособни и кои на своите рамена, со својот труд, искуство и знаење придонесуваа кон градењето на младата држава.

Голем дел од таа, клучна генерација веќе не се млади, ниту вработени. Денес сум тука со вас, во својство на покровител на прославата на седум децении пензионерско организирање во Република Македонија. Особено ми е драго што на денешнава академија ќе имам и можност на Сојузот на здруженија на пензионери на Република Македонија да им доделам Повелба на Република Македонија како благодарност за сите нивни активности на полето на пензионерското организирање.

Јубилеите се убава можност да се направи рекапитулација на сработеното. Благосостојбата на една држава може да се согледа од тоа како ги третира најмладите и најстарите граѓани. Државата треба да продолжи со своите програми и проекти да ви овозможи достоинствен живот. Овој јубилеј е можност да се еволуираат програмите и активностите и, секако, со нова енергија да се продолжи во унапредувањето на правата и должностите на пензионерите. Велам должности, бидејќи вие сте многу важен дел од општеството.

Пензионирањето од работа не значи пензионирање од општеството. Напротив, пензионерите со своите активности и помагање во рамките на домот и семејството, но и во пошироката заедница, преку учество во најразлични иницијативи со своето искуство и интелектуален капацитет се активни чинители на општествените текови. Сево ова на соодветен начин треба да биде максимално исползувано и верифицирано од нашето општество.

Навистина е импресивна листата на активности, инцијативи, програмски содржини, организирани, иницирани и реализирани од здруженијата на пензионери во сите делови на нашата земја. Исто така впечатливи се активностите на полето на културата и уметноста, особено во музиката. Неодминлив дел се и спортските пензионерски натпревари на локално, регионално и државно ниво.

Ја поздравувам и меѓународната соработка која ја остварува Сојузот на здруженијата на пензионери на Република Македонија. Секако, кога се зборува за она што е дејност на Сојузот не може да се изостави медиумската активност, пред сè издавањето на месечникот „Пензионер плус", но и редовно ажурираната веб-страница на Сојузот, кои нудат неопходни и корисни информации.

Драги пензионери,

Верувам дека Повелбата на Република Македонија е и признание за сите пензионери за нивниот придонес за заедницата за време на работниот век, но и по заминувањето во пензија. Но, истовремено и очекување од вас. Да го пренесете вашето акумулирано знаење, искуство и мудрост, без кои ниту едно општество не може да функционира. Да ни помогнете да не ги повторуваме грешките што се правеле во минатото. Да им дадете пример на младите.

На крајот од моево обраќање би сакал од сè срце да ви посакам со радост и во добро здравје да уживате во вашите пензионерски денови, кои сте ги заслужиле макотрпно работејќи. Со мислата за благосостојба на сите наши граѓани и за силна и просперитетна Република Македонија, дозволете ми, на самиот крај, уште еднаш да ви го честитам големиот јубилеј и да ви посакам среќни и исполнети пензионерски денови.

Ви благодарам.
povelba2

tatkovinska_proslava_01
Обраќање на претседателот Иванов на татковинската прослава по повод канонизацијата на Мајка Тереза
Недела, 11 Септември 2016

Почитувани граѓани на Република Македонија,
Ценети екселенции,
Драги пријатели,

Во годината на милосрдието, кога одбележуваме 11 века од упокојувањето на св. Климент Охридски и кога прославуваме четврт век од независноста на Република Македонија, ја имаме привилегијата да ја славиме канонизацијата на мајката на милосрдието, нашата сограѓанка Мајка Тереза.

Пред една недела, кога како претседател на Република Македонија ја предводев државно-црковната делегација на чинот на канонизацијата во Рим, ја почувствував привилегијата и честа да живеам во град што на светот му даде светица.

Но, кога зборуваме за Мајка Тереза, треба да знаеме како нашата сограѓанка стана светица на светот.

Драги сограѓани,

Во животот на секој човек, на секој еден од нас постојат нешта кои не зависат од нас. Родителите од кои ќе произлеземе. Денот кога ќе дојдеме и кога ќе си заминеме од овој свет. Татковината во која ќе се родиме. Времето во кое ќе живееме. Така е и со Мајка Тереза. Таа се роди како Агнеза токму тука, во Македонија, во срцето на Скопје, од татко Никола и мајка Дрона, посветени христијани-католици. Израсна во време кога нашата татковина Македонија сè уште не беше слободна.

Но, исто така, во нашите животи постојат нешта што зависат исклучиво од самите нас. Од вредностите што ќе ги прифатиме и според кои ќе живееме. Од животниот повик што ќе го следиме. Од наследството, заветот што ќе го оставиме.

Младата Агнеза растеше опкружена со сета етничка, верска, јазична и културна различност на Скопје, меѓу католичка и православна црква, муслиманска џамија и еврејска синагога. Таа ги прегрна вредностите на македонскиот модел на соживот и почитување и прифаќање на различноста. Затоа, таа често велеше: „Ако не беше Скопје, ќе ме немаше и мене." Македонија и Скопје, со сета своја различност ја подготви младата Агнеза за многукратно поголемата различност на индискиот подконтинент.

tatkovinska_proslava_02Но, таа исто така неуморно го бараше својот животен повик. Уште во раната младост таа беше хумана и солидарна кон болните, бедните, напуштените... Во 1928 година таа целосно се предаде и се посвети на Божјиот повик за неа. Од Скопје преку Даблин, замина за Калкута, во далечната Индија, каде младата Агнеза стана сестра Тереза.

Во тоа време, речиси половина од 4-милионскиот град Калкута тонела во сиромаштија. Сиромашните квартови биле преплавени со бегалци, бездомници, сираци и питачи. Крвавите меѓурелигиски насилства биле речиси секојдневна појава. Болниците биле преполни. Луѓето умирале по калливите улици, од неухранетост и од лесно излечиви болести. Умирале без трошка човечко достоинство.
Почитувани сограѓани,

Ваквите предизвици се тест за секој човек, за секој еден од нас. Дали ќе ги ставаме потребите на другите пред нашите лични потреби и амбиции? Дали ќе зачекориме во неизвесноста на непознатото или ќе останеме во сигурноста на нашиот дом, град и татковина?

Сестра Тереза не избега од предизвикот. На 10 септември 1946-та, пред 70 години, обременета од ужасните глетки на човечката трагедија, сестра Тереза имаше моќна и трансформирачка визија за нејзиниот животен повик од Бог. Повик да основа мисионерски ред на милосрдието што ќе се грижи за најсиромашните од сиромашните. Да ги напои жедните, да ги нахрани гладните, да ги лекува болните и да ги вдоми бездомните, независно од нивната вера, јазик и култура.

Нејзината моќна визија набргу стана реалност. Редот на милосрдието растеше и по бројот на сестрите, но и по својата мисија, за да може да опфати што повеќе категории од најранливите членови на општеството.

Каде и да одела, ја опсипувале со прашања: Зошто го напуштила удобниот и сигурен живот и татковината? Зошто таа, христијанин-католик им помага на муслиманите, на хиндусите, на отфрлените? И кога и да ја прашале, таа одговарала дека во најбедните од бедните, во болните, напуштените и заборавените, таа го гледа лицето на Исус Христос. И дека сè што прави, таа прави за Него и поради Него.

И така, сестра Тереза стана позната како Мајка Тереза или мајка на милосрдието. Со нејзината отвореност, топлина и почит кон соговорникот, таа правеше секој човек да се чувствува прифатен. Со својата добрина, таа го поттикнуваше најдоброто кај луѓето. Успеа да досегне до сите луѓе со добра волја. За секој христијанин што ѝ помагал во Индија, имало уште 10-мина припадници на други религии што ѝ помагале.

tatkovinska_proslava_03Со тоа, личниот повик на младата калуѓерка од Скопје, од Македонија, прерасна во големо општествено движење што ја менуваше парадигмата за човековата вредност низ светот.

Мајка Тереза беше препознаена и наградувана. Но, и покрај врвните светски признанија, таа остана неверојатно понизна. Затоа, и кога во 1979-та ја примаше Нобеловата награда за мир, таа ја употреби за да изгради дом за бездомните.

Драги сограѓани,

Денеска, кога ја празнуваме света Тереза, ние се потсетуваме и на нејзиното наследство, на нејзиниот завет.

Мајка Тереза им служеше на сите оние кои страдаа. Им даваше надеж на безнадежните и сила на исцрпените. Таа вдоми илјадници сираци и усреќи илјадници семејства. Со редот на милосрдието, Мајка Тереза спаси милиони животи и ја врати свеста за вредноста на човечкиот живот, за неотуѓливото човечко достоинство. И постојано, таа потсетуваше дека светот не е гладен само за леб, туку уште повеќе за љубов, за признавање, за почитување.

Со сето тоа, Мајка Тереза си изгради жив споменик, потраен и повеличествен од сите наши споменици.

Но, што би рекла Мајка Тереза за нас денес? Што би рекла за нејзините раскарани сограѓани?

Наместо да се истоштуваме во политички битки за докажување на нејзиното потекло и присвојување на нејзиното име, Мајка Тереза би нè упатила да се угледаме на нејзиниот пример. Да правиме мали добри дела со голема љубов. А за тоа не мора да одиме на крајот од светот бидејќи, како што таа велеше, почитта и љубовта започнуваат во нашиот дом, во нашето маало, во нашиот град, во нашата држава Македонија.

Гледајќи нè политички разединети и поделени, би побарала од нас да не се делиме и караме, туку да си простиме, да се помириме и да се почитуваме. Нејзината канонизација беше можност за таков чекор. Лидерите на двете најголеми партии од македонскиот блок ја прифатија мојата покана и дојдоа на канонизацијата во Ватикан. За жал, лидерите на двете најголеми партии од албанскиот блок не успеаја да се издигнат над дневнополитичките тензии и недоразбирања.

Гледајќи колку лесно крстот и полумесечината, црквата и џамијата ги претвораме во граничници и тврдини за маркирање и бранење на некакви си замислени територии, би нè потсетила дека верата е љубов во акција. Дека не смееме само на име да се нарекуваме верници, туку дека мора да помагаме, се додека не нè заболи. Затоа што вистинската љубов боли.

Би нè охрабрила да го чуваме највредното нешто што го имаме, највредното што и таа го понесе со себе во Индија, а тоа е нашиот македонски модел на соживот и почитување и прифаќање на различноста. Затоа што само така ќе научиме да живееме заедно со сите наши најдлабоки верски, етнички и идеолошки разлики.

Тоа се вредностите што денес ни се повеќе од неопходни во Македонија. Тоа е аманетот што ни го остави Мајка Тереза, светицата од Скопје, светицата на светот. Верувам дека единствениот вистински начин да ја покажеме нашата почит кон неа е ако го исполнуваме овој нејзин завет.

Ви благодарам.
tatkovinska_proslava_04

Manaki_1
Обраќање на отворањето на Меѓународниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“
Сабота, 10 Септември 2016

Почитувани вљубеници во филмот,

Пред четврт век, Република Македонија прогласи независност. Со тоа, како држава станавме актер на светската сцена. Од самиот почеток на приказната за македонската независност, се пријавивме на многу аудиции, во многу меѓународни организации. Во едни бевме примени, а во други одбиени. Некаде бевме ставени на листа за чекање, а некаде ни го грешеа дури и името. Се соочивме со речиси сите предизвици со кои може да се соочи една држава. Со победи и падови, со успеси и порази. Кој и да го прочита сценариото за Македонија ќе види дека воопшто не ни беше здодевно во овие 25 години.

Но, има еден аспект од независноста со кој речиси никогаш немавме проблеми. А тоа е полето на филмската уметност. На ова поле имаме импресивно филмско резиме. Во него стои дека тука, во Битола, биле првите филмски сниматели на Балканот. Тука започна првиот и најстар меѓународен филмски фестивал посветен на директорите на фотографијата. Во нашето филмско резиме стои и тоа дека од Македонија произлегле филмски остварувања што освоиле бројни светски награди. Имаме млади претприемачи на дигиталната ера кои се на најавните и одјавните шпици на многу наградувани филмови, па и оскаровци. Затоа, треба да продолжиме да ги промовираме овие наши културни и уметнички вредности кои му даваат боја на сивилото.

Драги пријатели,

Знам дека во публиката има многу филмофили кои со нетрпение го очекуваат почетокот на овој филмски празник. Затоа, затворајќи го ова обраќање, го отворам 37-то издание на фестивалот на филмската камера „Браќа Манаки".

Филмот започнува, почувствувај ја светлината!

Manaki_2

8Sep
Обраќање на свечената академија по повод 8 Септември – Денот на независноста на Република Македонија
Среда, 07 Септември 2016


8sep1Почитувани граѓани на Република Македонија,
Почитувани претставници на законодавната, извршната и судската власт на Република Македонија,
Почитувани претставници на политичките партии и цивилното општество,
Почитувани претставници на дипломатскиот кор, претставници на верските заедници на Република Македонија,
Претставници на медиумите,
Ценети екселенции,
Дами и господа,
Драги пријатели,

Чест ми е, како претседател на Република Македонија, да ви го честитам овој голем празник што се празнува на уште поголем јубилеј – 25 години од независноста на Република Македонија.

Овој голем јубилеј е можност за преиспитување, превреднување и самосогледување. Ова е време кога одново ќе ги прелистаме испишаните страници од нашето минато и од нашата сегашност, но и празните, сè уште неиспишани страници на нашата иднина.

Прелистувајќи ги страниците, ќе видиме дека минатото на Македонија е исполнето со судирот меѓу правдата и моќта, меѓу слободата и ропството. Приказната што започнаа да ја пишуваат нашите преродбеници и учители ја продолжија нашите илинденци. На неа се надоврзаа нашите АСНОМ-ци, а ја заокружија основоположниците на независна и суверена Република Македонија. Ја заокружија и ни ја оставија да го продолжиме делото за Македонија.

Овие 25 години бевме ставени на многу испити. Секоја нова страница е исполнета и со предизвици и со успеси. И со грешки, но и со мудри одлуки. И со задоцнети и преуранети, но и со навремени и одмерени чекори.

Но, читајќи ја нашата историја не смееме да заборавиме дека таа е едно поглавје од големата светска историја.

Пред 25 години во светот живееја пет милијарди луѓе. Денес, планетата ја делиме со над седум милијарди луѓе, со сите нивни потреби, желби и стремежи. И од сите желби и стремежи, еден е посилен и потраен, а тоа е стремежот за слобода и за самоостварување. Стремеж да се биде свој на своето. Од околу 7000 народи што постојат во светот, само 193 се изборија за привилегијата да бидат државотворни и да станат членки на семејството на Обединетите нации. Ние сме еден од нив. И тоа е најголемиот успех, најголемиот триумф во македонската историја.

Но, тој успех се случи кога малкумина во регионот и во Европа очекуваа. Крајот на Студената војна го означи почетокот на пролетта на идентитетите. Додека Европа се интегрираше, нашата поранешна заедничка држава се дезинтегрираше. Велат дека кога Берлинскиот ѕид падна, тој се сруши врз Југославија. И, во последниот момент успеавме мирно, без испукан куршум, да излеземе од федерацијата што се уриваше како кула од карти.

Така станавме дел од поредокот изграден по Втората светска војна. Поредок втемелен врз победата над злото на фашизмот и нацизмот. Но, тој поредок веќе се менуваше.

Сувереност прогласивме во време на десуверенизација кога многу држави беа пренеле дел од суверенитетот на меѓународните организации. Независност прогласивме во свет во кој сите сме сè повеќе поврзани и меѓузависни. Овие 25 години се совпаднаа со големи глобални трансформации и премини. Премин од 20 во 21 век. Од вториот во третиот милениум. Од биполарен во униполарен свет. Но, денес имаме мултиполарен свет во кој новите светски сили се соочуваат со стари предизвици, како што старите светски сили се соочуваат со нови глобални предизвици. Со нова голема преселба на народите, со транснационален тероризам и организиран криминал, со климатски промени, со сè поизразен нерамномерен раст, развој и распределба на глобалните ресурси.

Истовремено, светот ја живее новата епоха на себеспознавање. Сè што некогаш беше научна фантастика, сега се остварува како фантастична наука. Благодарение на новите технологии започна да се развива планетарна свест. Сега секој може да комуницира со секого. За првпат во историјата во реално време знаеме што се случува во најдалечните краишта на светот.

Бевме дел од големи преобразби и процеси што создадоа и големи очекувања кај сите нас. Очекувања дека новата епоха на човештвото ќе ни донесе нешто понапредно, посовршено, повозвишено и нам, тука, во Република Македонија.

Но, сите надежи не се остварија...

Почитувани сограѓани,

За да продолжиме да го пишуваме нашето поглавје, неопходно е да се потсетиме како стигнавме до тука. А најдобриот начин да одиме напред е да се вратиме назад кон суштината на слободата.

25 години сме слободни и независни. Имаме институции кои носат и спроведуваат закони. Но, тоа не е доволно. Законите сами по себе не се доволни за да ја чуваат слободата. Како општество можеме да бидеме вистински слободни само ако слободата ја чуваме во нашите срца, во срцето на Македонија. А тоа срце денес е исполнето со горчина. Горчина поради прекршените завети.

Драги сограѓани,

Минатата година, на ден Илинден, од херојско Крушево зборував за македонските манифести. А манифестите се повик за воспоставување завет меѓу нас. Завет да си веруваме, да се почитуваме и сплотени да ја градиме државата. Завет заедно да го испишуваме македонското поглавје од светската историја. А секој завет е воедно и гаранција меѓу оние кои стапиле во него. И секој завет подразбира заемна одговорност.

Првиот Илинден имаше свој завет. Илинденците се колнеа врз револверот и камата дека животот ќе го положат за слободата на Македонија.

Примерот на илинденците го следеа борците во Народноослободителната и антифашистичка борба кои во 1944-та се изборија за вториот Илинден, за вториот завет, склучен на првото заседание на АСНОМ. Тоа беше завет со кој беа удрени темелите на првата слободна и демократска македонска држава. Но, тој завет беше прекршен од оние чија претстава за Македонија беше создадена за други потреби и за туѓи интереси.

На 8 септември 1991-та, ние го имавме нашиот трет Илинден. Како граѓани гласавме за конституирање на Република Македонија како суверена и самостојна, и како граѓанска и демократска држава. Држава во која ќе се воспостави и ќе се изгради владеењето на правото, ќе се гарантираат човековите права, граѓанските слободи и рамноправноста. Држава што ќе обезбеди мир и соживот меѓу своите граѓани, независно од етничката, верската и јазичната припадност. Држава што ќе обезбеди социјална правда, економска благосостојба и напредок на личниот и заедничкиот живот. На 8 септември 1991-та, пред 25 години, ние, граѓаните стапивме во третиот македонски завет.

Дами и господа,

Читајќи го поглавјето од минатото, ќе забележиме дека првите страници се пишувани со голема брзина, со нечиток ракопис и со многу грешки и пропусти. Тие страници се пишувани во драматичен период, кога оружјето повторно ѕвечкаше на Балканот. Кога времето меѓу молњата и громот се намалуваше, а безбедносната бура се приближуваше.

Многумина беа изненадени од нашата одлука за независност. Некои мислеа дека ќе станеме и ќе останеме фуснота во нечија туѓа историја. Дека поглавјето за Македонија конечно ќе биде завршено и затворено. Но, ние, македонските граѓани решивме сами да го испишеме нашето ново поглавје во историјата. Решивме да бидеме главни носители на нашата македонска приказна.

Прогласувајќи независност, изменивме многу планови. Затоа, станавме исклучок од многу правила.

Моравме да се бориме за меѓународно признавање, воспоставување дипломатски односи, зачленување во меѓународните организации.

Од почетокот на независноста, гледаме како некој постојано да се обидува да го прецрта, да го избрише нашето име. А бришејќи го името Македонија, некој како постојано да се обидува да ни ги оспори сите аспекти на нашиот идентитет. И етничкиот, и јазичниот, и културниот, но и политичкиот, граѓански идентитет.

Додека другите држави освојуваа нови пазари, ние ги браневме нашите основни и неотуѓиви човекови права и слободи, нашето право на самоидентификација и на човечко достоинство. Право да бидеме тоа што сме.

Додека другите напредуваа во своите интеграции, ние моравме да ја докажуваме очигледната вистина за нашето македонско име, за нашиот македонски јазик и за нашиот македонски идентитет. Да докажуваме дека постоиме.

Од првиот ден на независноста се соочивме со бројни парадокси.
Нè нарекуваа закана за безбедноста, иако бевме единствената република што мирно излезе од поранешната заедничка држава.
Нè обвинуваа дека ја крадеме историјата, иако други ни ги крадеа артефактите.
Иако ги исполнивме сите услови за меѓународно признавање и интегрирање, долго време бевме негирани и непризнавани.

Но, не се откажувавме и обесхрабрувавме. Идејата за слобода имаше моќ да го трансформира нашето општество. НАТО нудеше сигурност и безбедност, додека Европската Унија нудеше успех и благосостојба. Затоа постигнавме согласност за нашите врвни стратегиски цели ‒ членство во НАТО и во Европската Унија. Затоа, се залагавме за либерализација на економијата, плурализација на политиката и европеизација на општеството. И бевме непоколебливи во остварувањето на нашите стратегиски цели.

Тоа беше голема преобразба со големи очекувања. Нашата цел беше да ги достигнеме највисоките европски вредности, принципи и критериуми за демократијата, владеењето на правото, човековите права, за пазарна економија. Правејќи значајни чекори на сите полиња, Република Македонија стана позитивен пример и предводник на европската и евроатлантската интеграција на регионот.

Но, и тука се соочивме со предизвици. Колку повеќе се приближувавме до целта, толку повеќе целта ни ја оддалечуваа од нас. Иако ги исполнивме сите критериуми за членство во НАТО и за почеток на преговорите со Европската Унија, бевме блокирани и оставени сами на себе. Нашите стратегиски цели кои на почетокот нè обединуваа, со блокадите почнаа да нè фрустрираат.

Не мина долго време и блокираните процеси и изгубените години предизвикаа длабоки политички кризи. Кризи во кои станавме заложници на горчина, гнев и нетрпеливост кон политичкиот противник. Кризи во кои се поделивме. Дијалогот од државните институции го преселивме во амбасадите на странските држави. Го загубивме чувството за јавна пристојност во јавниот простор. Кризи во кои многу процеси стагнираа и во кои го погазивме заветот што си го дадовме кога прогласивме независност. Завет заедно, сплотени да ја градиме државата. И така, последиците од блокадите станаа причини за нови блокади.

Драги сограѓани,

Многу добро се сеќавам на претходниот јубилеј – на 20-годишнината од независноста. Тогаш сплотени и единствени ѝ се радувавме на независноста.

Но, за разлика од пред пет години, овој јубилеј нè затекна раскарани и поделени, со меѓусебна недоверба и омраза. Оваа година во која кулминираше политичката криза беше можност за општествена катарза, за прочистување на нашето општество од сета неодговорност, нетрпеливост и омраза што се наталожија во изминатиот четврт век. Оваа јубилејна година требаше да биде пресвртница и нов почеток. Но, наместо тоа, продолживме да тонеме сè подлабоко во калта на реваншизмот и меѓусебните обвинувања. Општеството, економијата, медиумите, културата, уметноста, спортот... станаа заложници на политичка криза во која секоја страна ги гледа грешките на противникот, но е слепа за сопствените грешки.

Почитувани сограѓани,

По многу одлагања и неизвесности, на 11 декември треба конечно да се одржат долгоочекуваните предвремени парламентарни избори. На овие избори не е важно само кој ќе освои најмногу гласови и кој ќе владее до наредните избори. Тоа ќе го кажат граѓаните. Многу поважно е како ќе мине предизборниот и изборниот процес. Дали ќе се почитува волјата на граѓаните, не само од победникот, туку и од поразениот. А, најважно од сè е она што ќе следи по изборите, по 11 декември.

Изгубивме многу скапоцено време. Овие избори се шанса да ја завршиме оваа горка страница исполнета со неизвесност и да свртиме нова страница.

Новата влада ќе има голема задача, на повеќе полиња.

Во услови на блокирани европски и евроатлантски интеграции, неопходно е Македонија да направи стратегиско свртување кон внатре. Што значи тоа? Ако Европската Унија нема волја да ги започне преговорите за членство и да ги отвори поглавјата за Македонија, тогаш ние самите треба да си ги отвориме 34-те поглавја, и ние самите треба да си ги исполниме критериумите за членство во Унијата. Неопходно е да ги зацврстуваме институциите, да го реформираме судството, образованието, да ја унапредуваме економијата. На тој начин, ќе ги отстраниме или барем ќе ги минимизираме последиците од блокадите. Затоа, неопходно ни е стратегиско свртување кон внатре. Сами да се менуваме, на подобро.

Но, тоа стратегиско свртување кон внатре е многу подлабоко и посуштинско.

Настапува време за нов израз на највисока согласност околу споделените интереси на сите граѓани на Република Македонија. Согласност меѓу граѓаните и институциите, меѓу граѓаните и нивните избраници и претставници.

По изборите, новата влада, но и сите ние заедно ќе треба напорно да работиме за релаксирање, наместо заострување на односите во општеството. За враќање на културата на дијалог и на компромис во политиката.
Треба да ја градиме Македонија како држава на успешните. Како општество поштедено од политизација и партизација, во кое политичките битки ќе се водат во институциите, а не на улиците.
Општество во кое врвна вредност ќе биде лојалноста кон државата и нејзините институции, а не кон партијата. Лојалност кон сограѓаните, а не кон сопартијците. Општество во кое ќе престанеме да се гледаме низ тесната и ограничувачка призма на партиите и идеологиите, но, ќе се гледаме како сограѓани, сонародници, соседи, луѓе.
Држава со здрава и зрела политичка елита, во кое власта ќе ги прифаќа конструктивните предлози на опозицијата и во кое опозицијата ќе ги поддржува добрите политики на власта.
Медиуми кои ќе го вратат и ќе го чуваат достоинството на новинарската професија и пристојноста во јавниот простор. Медиуми кои ќе бидат совест на општеството.
Судство кое ќе дели правда втемелена врз утврдената вистина.
Училишта и универзитети кои ќе продуцираат кадри подготвени да се натпреваруваат и да победуваат на глобалниот пазар на идеи.
Претприемачи и бизнисмени кои ќе бидат подготвени да водат етички бизнис.
Општество во кое родителите ќе им овозможат безбедна иднина на своите деца, тука, во Македонија. Држава во која ќе се создадат услови за да запре процесот на иселување на младите.
Општество во кое крстот и полумесечината, црквата и џамијата нема да бидат граничници и тврдини за маркирање и бранење на некакви си замислени територии. Бидејќи сите сме луѓе, независно од нашата вера.
Општество во кое, наместо да мрмориме и да озборуваме, наместо да се навредуваме и повредуваме, ќе го правиме она на што нè повикува нашиот голем народен учител Климент Охридски: да се престигнуваме во добрина.

Но, за да го правиме тоа, неопходно ни е да го обновиме заветот.
Како ќе го постигнеме сево ова? Ако се држиме до три принципи.
Прво. Права што се неодвоиви од обврските и должностите.
Второ. Одговорност што е конкретна и лична, а не општа и безлична.
Трето. Култура на почитување и прифаќање на различниот.

Мојот повик не е само до институциите, до партиите, до власта и опозицијата, до цивилното општество и медиумите. Мојот повик е и до секој поединец. До секој Македонец, Албанец, Турчин, Влав, Србин, Ром, Бошњак. До секој христијанин, муслиманин, Евреин и атеист. До секој професор и студент, до секој трговец и земјоделец. До секој работник и пензионер. До секој родител и секое дете. До секој припадник на безбедносните сили. До секој творец, уметник, спортист. До секој граѓанин на Македонија. До секој наш иселеник во светот.

Иднината на Република Македонија зависи од секој еден од нас, од секој еден од вас. Од тоа дали кон вашите права ќе ги придодадете и вашите обврски кон Македонија. Од тоа дали ќе преземете лична одговорност за секој ваш чекор, за секоја ваша животна одлука. Од тоа дали ќе го почитувате и ќе го прифаќате вашиот сосед, со сета негова етничка, религиска, социјална и идеолошка различност, онака како што нè поучуваат врвните и вечни морални начела и вредности.

Драги сограѓани,

Во изминатите 25 години се соочивме со речиси сите предизвици со кои може да се соочи една држава. Негирање и непризнавање. Отворени прашања и затворени граници. Блокади и ембарга. Двојни стандарди и лицемерие. Туѓи пропаганди и внатрешни поделби. Насилство и вооружени конфликти. Рушење безбедносни системи и влегување во туѓи игри. Трагедии и елементарни непогоди. Болна и трауматична транзиција што создаде генерација на пропуштени можности и изневерени очекувања...

Но, многу од страниците на минатото и сегашноста се испишани и со бројни успеси на многу полиња.
Изградивме институции и ја развиваме свеста за државниот интерес.
Имаме сопствена aрмија која ја гарантира нашата безбедност и безбедноста на нашите деца. Армија и полиција кои заедно ја чуваат Македонија и Европа од заканата од илегалната миграција.
Имаме поволна бизнис-клима за странски инвестиции. Градиме нова, динамична и извозно-ориентирана индустрија.
Наместо земја која извезува само суровини, Македонија станува земја која извезува производи и услуги конкурентни на европскиот и светскиот пазар.
Имаме препознатлив модел на соживот и почитување и прифаќање на различноста.
Водиме мирољубива политика и сакаме најдобри можни односи со сите наши соседи.
Стекнавме бројни пријатели и партнери кои нè поддржуваат на нашиот европски и евроатлантски пат.
Се изборивме за визна либерализација што ги отвори можностите за нашите граѓани.
Имаме јасна цел за тоа каде природно припаѓаме и каде ја гледаме нашата иднина.
Кон успесите ги вбројуваме и победите на нашите спортисти. Веењето на македонското знаме и интонирањето на македонската химна по секој добиен натпревар и секој освоен медал.
Производите Made in Macedonia кои се на речиси сите континенти.
Нашите млади претприемачи на дигиталната ера кои се на најавните и одјавните шпици на оскаровците.
Нашите автори чии дела се преведуваат и се читаат на многу јазици.
Нашите млади научници кои се дел од глобалната академска заедница.
На страниците од сегашноста читаме и за солидарноста, хуманоста и помошта што им ја даваме на нашите сограѓани.

Но, ни остануваат уште многу празни, неиспишани страници што ќе ги пополнуваат нашите деца, нашите потомци. Оние кои се родени во независна, суверена и самостојна Република Македонија ќе ги слават наредните 25 години. Ним им припаѓа наредниот голем јубилеј.

Но, нивниот дел од приказната во голема мера зависи од она што ние денес го правиме. Последиците од одлуките што ги носи нашата генерација ќе ги чувствуваат наредните генерации. Затоа, треба да внимаваме што им оставаме во наследство, бидејќи со секое наше натамошно опстојување во поделеност и омраза, ние одземаме од радоста на нашите потомци.

Не смееме да дозволиме горчината на нашата генерација да им ја пренесеме на наредните генерации. Мора да ги подготвиме за иднината. Тие ќе живеат во свет со уште поголемо забрзување, со уште поголема динамика. Свет во кој ќе треба да се вклучуваат во светските процеси, да се натпреваруваат на глобалните пазари. Во такви услови, ним ќе им треба место за потпора, парче земја каде ќе бидат свои на своето, каде ќе можат во секое време да се самооствараат. А тоа парче е Македонија.

Да ги ослободиме од товарот незадоволствата и непријатностите што ги поделија нашите генерации.
Да им овозможиме да се посветат на повозвишени и поблагородни нешта, корисни за Македонија и за регионот. Да се фокусираат на создавањето, а не на рушењето. Да бидат комуникативни, иновативни и креативни.
Да им овозможиме да почувствуваат каква возвишена привилегија и какво достоинство е да се има сопствена држава.
Да им овозможиме да бидат граѓани на светот без притоа да престанат да бидат граѓани на својата татковина – Република Македонија.

Но, за да го направиме тоа, ние мора да си простиме, да се помириме и да се сплотиме околу државните интереси на Република Македонија. Додека не е предоцна. Да си простиме, да се помириме и да се сплотиме за да можеме на идните поколенија да им оставиме држава во која ќе бидат слободни, во која ќе бидат свои на своето. Држава во која со голема радост ќе се чекаат и ќе се прославуваат уште многу јубилеи, уште многу родендени на независноста на Република Македонија.

Среќен ти роденден татковино!
Да живее Република Македонија!

8sep2

 
Почеток < Пред 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Следно > Крај
Страница 9 од 57